Datum 9 november 2014

De beursdag vrijdag 7 november begon, zoals bijna gebruikelijk, goed met hogere koersen en een AEX INDEX die enige tijd zo'n 0.4% hoger stond. Opnieuw bleek dat er blijkbaar partijen zijn die niet accepteren dat de Europese beurzen te ver omhoog schieten. Zo wordt er bijna dagelijks een limiet neergelegd (top) waarboven de AEX niet mag uitstijgen. Gebeurt dat wel, dan wordt ogenblikkelijk ingegrepen. Vrijdag was dat bij een stand van 415 van de AEX, blijkbaar niet doorbroken mocht worden.

Vooral de fondsen ING en Unilever hebben daar last van. Al Shell stijgt staan deze aandelen onder druk, waardoor de AEX stijging door Shell wordt beperkt. Zo ook andersom. Verder was uiteraard de koersstijging van Fugro opzienbarend. Boskalis blijkt in een paar dagen een 15% belang in Fugro te hebben opgebouwd. SBM valt na een stijging eerder op de ochtend ten prooi aan de shorters, die binnen 20 minuten het aandeel in de min zetten en houden tot en met het einde van de beursdag. Ook ING laat meer dan 1% liggen, ondanks een nieuw koopadvies van Credit Suisse afgelopen vrijdag.

Opvallend is dat de Europese beurzen een sterke neiging tot stijging vertonen, maar iedere keer als Amerika wakker wordt die stijging snel teniet wordt gedaan. Dit is des te vreemder daar in Amerika record na record wordt verbroken, en ondanks dat wij in Europa op hetzelfde moment sterk dalen. Als redenen daarvoor lezen we vaak "teleurstellende cijfers uit Europa" of "mindere cijfers uit Amerika". Vreemd blijft dat Amerika immuun lijkt voor dergelijke publicaties terwijl Europa daarvoor hard wordt afgestraft. Een veel gehoord statement is dat de Amerikaanse economie veel beter draait dan de Europese. Dat is uiteraard ook zo, maar dit lijkt me toch een beetje te kort door de bocht. Amerika heeft natuurlijk biljoenen dollars in de markt gepompt dus logisch dat de economie hier positieve effecten van ondervindt. Het is dus vooral een kunstmatig gedreven fenomeen. Daarnaast staan de Amerikaanse beurzen op een "All time high", terwijl bijvoorbeeld de AEX op 50% van haar "all time high" staat. Bovendien zijn de koers / winst verhoudingen in Amerika veel hoger dan in Europa. Vele beleggers, ook Nederlandse, zoals verzekeraars en pensioenfondsen hebben het laatste jaar gekozen om haar beleggingen in Europa te verplaatsen naar Amerika. Dit heeft ongetwijfeld voor extra verkoopsdruk in Europa tot gevolg gehad, dus koersdrukkend effect op onze beurzen. Deze aanpassing werd mede ingegeven door de druk op de Euro. Beleggingen in Amerika, ook al zouden de koersen gelijk blijven, stijgen in Euro's als de Dollar t.o.v. De Euro stijgt. Dus indien partijen verwachten dat de Euro daalt t.o.v. de dollar, dan stijgen de waarden van Amerikaanse beleggingen in euro's gemeten.

Een paar maanden geleden was de algemene consensus in de markt dat de euro zou dalen t.o.v. de dollar. Dan anticiperen grote institutionele beleggers op verschillende manieren, waaronder:

  1. Valuta hedge; aanschaf derivaat om eventuele euro daling te neutraliseren
  2. Beleggingen verplaatsen naar Amerika
  3. Bescherming tegen koersdaling in Europa door aankoop derivaten; koop putopties / turbo's short - schrijven call opties - etc
  4. Verkopen deel Europese portefeuille

 

Amerikaanse hedgefondsen kiezen er soms voor massaal short te gaan in Europese aandelen, en dan vooral in fondsen die er al slecht voor staan of een slechte pers hebben, bijvoorbeeld door vermeende fraude gevallen. Dit zien we vooral op de Nederlandse beurs momenteel gebeuren. Het aantal shortposities is de laatste tijd fors toegenomen. De shortende hedgefondsen maken niet alleen winst door de verkoop van de geleende aandelen en die later voor een lagere prijs terug te kopen, maar ook nog eens door de daling van de euro. Zo is de euro de laatste 3 maanden bijna met 10% gedaald t.o.v. de dollar, dus maken de Amerikaanse hedgefondsen die hun financiële cijfers in dollars uitdrukken, nog eens 10% extra winst. Een Amerikaans hedgefonds verkoopt dus de geleende Nederlandse aandelen in euro's op de beurs. Het Amerikaanse hedgefonds krijgt de opbrengst daarvan in Euro's welke worden omgerekend naar/omgezet in dollars. Als de Euro vervolgens met 10% daalt, dus de dollar met 10% stijgt, en de koers van het verkochte aandeel blijft gelijk, en het hedgefonds besluit haar shortpositie te sluiten door de aandelen op de beurs terug te kopen, dan maakt het 10% winst omdat ze hetzelfde aantal euro's (en minder dollars) betaalt als ze heeft ontvangen, maar omgerekend in dollars dus 10% winst. Kortom, een negatieve verwachting voor de euro triggert niet alleen eendirecte verkoop op de Europese beurzen, maar ook nog eens het innemen van extra shortposities door Amerikaanse hedgefondsen in Europese aandelen.

 Het is dus zaak de verwachtingen ten aanzien van de Euro/Dollar in de gaten te houden. Is bij bijvoorbeeld de algemene consensus in de markt dat de euro gaat stijgen t.o.v. de dollar, hetgeen bijvoorbeeld wordt ingegeven door (een verwachting van) een sterke(re) groei van de Europese economie, een verslechtering van de Amerikaanse economie en/of een rente verhoging in Europa (of renteverlaging in Europa), dan zullen niet slechts Amerikaanse partijen, maar ook Europese beleggers eerder geneigd zijn meer te investeren, dus meer aandelen te kopen in Europa.

Na de forse recente daling van de Euro, zou na stabilisatie hiervan, het best wel eens kunnen dat de Euro op relatief korte termijn gaat herstellen en als de Europese economie weer wat aantrekt, zal dit proces alleen nog maar worden versterkt. Dan nog in ogenschouw nemende dat de AEX index nog op 50% van haar top allertijden zit, terwijl Amerika op all time high standen beweegt, zouden er wel een goede tijden voor de AEX, en andere Europese aandelen aan kunnen komen. Indien de Europese rente stijgt zullen uiteraard wel de Europese obligaties dalen. Met een rente nu van 1%, kan de rente bijna niet lager. Een rentestijging van 1% resulteert in een koersdaling van 10% vaneen 10-jarige obligatie. De verliezen kunnen daarom fors oplopen en obligaties als veilige haven lijken dan ook verleden tijd. Individuele beleggers en pensioenfondsen zullen de gebruikelijke mindset, dat aandelen risicovol zijn en obligaties veilig, dus dienen aan te passen, om nog wezenlijke rendementen in de toekomst te kunnen behalen.