Column 19 oktober 2014

Datum 19 oktober 2014

 

Vrijdag 17 oktober was een mooi beursdag. Alle Europese beurzen gingen fors omhoog na de overigens forse verliezen van de laatste weken. Is de ellende nu over? Nee, uiteraard niet, maar de recente koersdalingen slaan ook helemaal nergens op. Natuurlijk gaat het allemaal even wat minder, maar hoe lang duurt deze periode. In ieder geval moeten ons geld dat bijvoorbeeld in de pensioenfondsen, levensverzekeraars, beleggingsfondsen, etc zit, toch renderen. Met staatsobligaties gaat dat niet lukken en evenmin met bedrijfsobligaties. Dan kan er uiteraard nog blind gegokt worden met call- en putopties, turbo’s long of short, en ander derivaten. Omdat de markt volstrekt onvoorspelbaar is op dit moment, is de kans dat je met dergelijke derivaten het schip in gaat vele malen groter dan dat je daarmee mooie winsten maakt.

Een mooi voorbeeld is Imtech, dat na op de emissiedatum met 800% stijgt en nu weer bijna op hetzelfde punt staat als tijdens de start van de uitgifte. Waarschijnlijk hebben vele consumenten zich toch weer laten verleiden door de lage koers van dit centenaandeel en gedacht dat deze alleen maar omhoog kon. Stel je voor dat je op de dag van de emissie had gekocht, dan ben je nu inmiddels al meer dan 60 tot 70% van je inleg kwijt, en een kans op een stijging in de nabije toekomst is er ook bijna niet.

Afgelopen vrijdag was gewoon een dag dat de hedgefondsen, die fors speculeren op koersdalingen van een inmiddels wezenlijk aantal verschillende Nederlandse fondsen, een dagje rust namen. De marktwerking kon dus eindelijk gewoon haar eigen werk doen zonder kunstmatig te worden beïnvloed door koersverlagende interrupties van de shortgaande hedgefondsen. Het enige opvallende aandeel binnen de AEX naar mijn mening was Randstad. Randstad noteerde vrijdagmorgen fors hoger, net zoals alle overige aandelen die de laatste tijd fors in elkaar gedrukt zijn door shortende hedgefondsen. Opeens iets naar 10.00 uur ‘s morgens worden er 25 duizend turbo shorts verhandeld. Vijf minuten daarna ging het aandeel fors onderuit en binnen 20 minuten stond het aandeel 2% lager dan de koers van 10.00 uur. In de loop van de dag kon toch nog een winstje van 1.3% voor Randstad worden bijgeschreven.

Voor de rest waren de best presterende aandelen, ING, SBM en Shell, die de vorige dagen het hardst waren getroffen. De grote vraag is wanneer de hedgefondsen die op een waardedaling speculeren van de AEX, genoeg winst hebben gemaakt en hun strategie wijzigen door in te gaan zetten op een stijging van de AEX index. Indien dit geschiedt, waarschijnlijk veel eerder dan wij denken, knalt de AEX omhoog. Dan blijken alle verklaringen, die nu door de zogenaamde experts worden aangedragen om de koersdalingen te rechtvaardigen, plotseling niet fundamenteel te zijn. Dan zal blijken dat de economische teruggang van dit moment niet de reden voor de dalingen is geweest en de olieprijsdaling niet de reden van de koersdaling van de oliegerelateerde aandelen. Het gaat hierbij namelijk niet om de werkelijke fundamenten. Wat er feitelijk gebeurt is dat als er op dit moment een negatief bericht over de economie in het algemeen, een sector , of een bepaald bedrijf naar buiten komt, dit wordtgebruikt door bepaalde handelaren om een zodanige beleggingsstrategie toe te passen dat er op bepaalde handelsmomenten een aanbodoverschot van bepaalde aandelen, waarop het negatieve nieuws van toepassing is, ontstaat, zodat het zeker is dat de koers van die aandelen zakt. Al stijgt de vraag naar het aandeel, waardoor normaliter de koers ervan stijgt, dan passen deze handelaren direct het aanbod aan zodat de toenemende vraag wordt geneutraliseerd. Teven wordt op bepaalde handelsmomenten de koers met een paar, wat grotere transacties, in elkaar gedrukt. Indien dit dan ook nog wordt gecoordineerd door meerdere hedgefondsen, dan is succes uiteraard verzekerd.

Deze week wordt opnieuw een spannende. Vele bedrijfscijfers zullen worden bekend gemaakt, maar ook zal de EB zeer binnenkort met een steunprogramma naar buiten komen. De meeste koersen binnen de AEX staan nog steeds absurd laag, en gaan absoluut een keer stijgen. Uiteraard bepalen de hedgefondsen of het een aandeel wordt gegund te stijgen, niet de fundamenten van het aandeel zelf.

In ieder geval hoop ik dan banken, levensverzekeraars en pensioenfondsen eens goed gaan nadenken of ze er wel goed aan doen om hun aandelen uit te lenen aan hedgefondsen. Voor die paar % rente die wordt ontvangen op het bedrag van de totale waarde van de uitgeleende aandelen, hoeven ze het niet te doen. Ik vraag me terdege af of deze partijen de gevolgen daarvan voor hun zelf wel begrijpen. Indien je namelijk aandelen uitdeelt dan weet je zeker dat die door de lenende partijen (hedgefondsen) op de markt worden verkocht met als doel deze later tegen een lager bedrag terug te komen. Dit betekent feitelijk dat de koers van die uitgeleende aandelen zakt en in vele gevallen fors lager staat dan op het moment van uitlenen. Netto (extra rentevergoeding – koersdaling) resteert dan een verlies voor de uitlenende instantie. Dit hebben vele partijen blijkbaar ook vroeger niet in de gaten gehad. Grote partijen als het ABP en PGGM leenden op grote schaal hun assets (aandelen, etc)   uit aan hedgefondsen tegen een kleine vergoeding. Op het moment dat ze die assets terugkregen bleken deze vaak fors in waarde gedaald. Niemand legde blijkbaar het verband tussen de koersdaling en het uitlenen van de assets. Pas in 2007/2008 kwamen ze er blijkbaar achter, en werd de strategie van deze grote pensioenfondsen gewijzigd en stopten ze met het in grote getale uitlenen van hun assets.  Het ABP maakte dit stoppen publiekelijk bekend op vrijdag 20 september 2008, alsof zij een geniale ontdekking had gedaan.